Wat als je twijfels hebt over de rijgeschiktheid van een familielid of een bekende?

Vraag

Om een geldig rijbewijs te krijgen en te behouden, moet je rijgeschikt zijn. Dat wil zeggen dat je mentaal en fysiek voldoende fit bent om je voertuig veilig te besturen. In de wegcode wordt dat als volgt gedefinieerd : “Elke bestuurder moet in staat zijn te sturen, en de vereiste lichaamsgeschiktheid en de nodige kennis en rijvaardigheid bezitten. Hij moet steeds in staat zijn alle nodige rijbewegingen uit te voeren en voortdurend zijn voertuig of zijn dieren goed in de hand hebben.” (artikel 8.3)

Heb je een aandoening, letsel of ziekte of neem je medicijnen waardoor je je  voertuig niet meer veilig kunt besturen? Dan kunnen er voorwaarden en beperkingen aan je rijbewijs worden gekoppeld. Het is de verantwoordelijkheid van iedere chauffeur om te controleren of hij beantwoordt aan de vastgelegde medische normen. Een samenvatting van de medische criteria vind je in de downloads rechts van deze tekst. 

Dit is voor sommigen een moeilijke inschatting. De auto staat dikwijls voor vrijheid en zelfstandigheid. We willen niet zomaar afstand doen van die vrijheid en willen niet toegeven dat autorijden niet meer mogelijk is.  Vooral ouderen zijn hiervoor gevoelig.

Wat kan je doen als je twijfelt aan de rijgeschiktheid van een  bestuurder?

Antwoord

Wij legden de vraag voor aan de lokale politie. Dit is hun reactie: “Het probleem dat je schetst, komt meer en meer voor.  Wij krijgen ook bijvoorbeeld vragen van burgers die bezorgd zijn over dementerende familieleden, die nog altijd een rijbewijs hebben. Deze mensen adviseren wij om een arts te raadplegen.

Als politiedienst is het voor ons moeilijk om op te treden. Dat is pas mogelijk bij een ongeval of bij het vaststellen van verkeersinbreuken. Als we bij dergelijke vaststellingen ter plaatse gaan en we menen dat de rijongeschiktheid aan de basis ligt van het ongeval / overtreding kunnen we volgens onze onderrichtingen contact nemen met het politieparket. De onmiddellijke intrekking van het rijbewijs kan bevolen worden. Vanaf een tweedegraads overtreding heeft de politierechter het prerogatief een verval van het recht tot sturen desgevallend gekoppeld aan een medisch onderzoek, uit te spreken.”

Als een huisarts vaststelt dat, omwille van een ziekteproblematiek, bepaalde aandoeningen of het noodzakelijk innemen van medicatie mogelijk een probleem vormen voor de rijgeschiktheid, moet hij zijn patiënt hierover aanspreken.  LET WEL! Het beroepsgeheim van de arts is absoluut. De arts moet zijn patiënt hierover aanspreken en het noteren in het medisch dossier, maar hij kan niet meer doen dan dat. De arts zal de patiënt in dergelijk geval doorverwijzen naar CARA met een ingevulde medische lijst. 

CARA is een dienst van het vroegere BIVV, nu beter gekend als VIAS.
De artsen van CARA onderzoeken of je beantwoordt aan de medische minimumnormen die de wet voorschrijft.  CARA beoordeelt dus je rijgeschiktheid. Als je mag blijven rijden, levert het een officieel rijgeschiktheidsattest af. Afhankelijk van de “beperkingen” inzake de rijgeschiktheid wordt een code vermeld op je rijbewijs. 

Wat als je niet rijgeschikt bent, maar toch blijft rijden?

Rijden met een niet aangepast rijbewijs is hetzelfde als rijden zonder geldig rijbewijs. Zoals de politie hierboven aangaf, moeten zij met het parket contact opnemen als zij menen dat rijongeschiktheid aan de basis ligt van een ongeval of overtreding. De onmiddellijke intrekking van het rijbewijs kan dan bevolen worden. Je riskeert een boete en een verval van recht tot sturen. 

Het niet rijgeschikt zijn, heeft ook zijn gevolgen wat betreft de BA-verzekering. 
Het niet meedelen van bepaalde medische aandoeningen kan leiden tot regres en/of de nietigverklaring van een polis. 

Conclusie 

Als bestuurder ben je zelf verantwoordelijk om te beoordelen of je veilig kan rijden. Wees eerlijk met jezelf. Blijf alert en bespreek je twijfels met je huisarts. Twijfel je over een familielid of kennis, probeer hem of haar dan te laten evalueren door een arts en door CARA. De kat uit de boom kijken en wachten tot de politie betrokken is, is een foute redenering, zeker rekening houdend met de mogelijk kwalijke consequenties op wettelijk, politioneel én verzekeringsvlak.

Tip 

Lees er meer over op de website van VIAS (https://www.vias.be/nl/particulieren/cara/) .
Of test jezelf op www.senior-test.be