Ongeldige flitsboetes?

Vraag

Midden december 2016 ontstond er polemiek over een arrest van het Hof van Cassatie. Het arrest van 13 december 2016 werd aangegrepen om te stellen dat er sinds 1 september 2013 ten onrechte boetes werden geïnd. 

Antwoord

Het gaat dan meer bepaald om boetes uitgeschreven op naam van personen, van wie de  identiteit door de politie verkregen werd door een ongeoorloofde raadpleging van de Kruispuntbank van de voertuigen. Het gaat niet om de boetes voor chauffeurs die zijn geïdentificeerd omdat ze via het klassieke antwoordformulier bevestigden dat ze de chauffeur waren of voor chauffeurs die na een onderschepping werden geïdentificeerd. 

Arrest 13 december 2016

Het Hof stelt dat de politie enkel maar kan beschikken over de gegevens van de Kruispuntbank, wanneer ze voorafgaand daartoe een machtiging kreeg van het Sectoraal comité van de Privacy commissie. Die machtiging was er niet en dit zal nu worden rechtgezet. 

Dat betekent niet dat het Hof van Cassatie stelt dat de boetes niet konden worden opgelegd. Het Hof fluit alleen de Correctionele rechter in Brussel terug die had gevonnist dat de politie geen machtiging nodig heeft, gelet op haar algemene opdracht om overtredingen op te sporen. 

Gevolgen

Zolang het bewijs betrouwbaar blijft en er geen afbreuk wordt gedaan aan het recht op een eerlijk proces kan een strafrechter altijd toch rekening houden met ‘onrechtmatig’ verkregen bewijs (artikel 32, Voorafgaande titel, Wetboek van Strafvordering). Als je nu een onmiddellijke inning als gevolg van een begane snelheidsovertreding in de bus krijgt, is het best deze toch te betalen. Als je het tot een proces laat komen, is de kans groot dat je alsnog veroordeeld wordt. 

Kan je eerder betaalde boetes terugvorderen? 
Voor boetes opgelegd door een strafrechter is het antwoord op de vraag negatief. Als het strafvonnis kracht van gewijsde heeft, bindt het ook de burgerlijke rechter. Die kan er niet op terugkomen. 

En wat met eerder betaalde onmiddellijke inningen? 
In de praktijk doet de politie niets verkeerd. Het is de beheerder van de Kruispuntbank die foutief toegang tot persoonsgegevens heeft verschaft. Terugvorderen van het parket is niet mogelijk. Zich richten tot de Kruispuntbank is ook geen optie want de fout van de beheerder doet op zich geen financiële schade ontstaan. De boete is het gevolg van een vastgestelde overtreding.